NASA Dünya etrafındaki elektrik alanını keşfetti

NASA liderliğindeki bilim adamlarından oluşan bir araştırma ekibi, varlığı onlarca yıl önce teorileştirilen, Dünya'yı çevreleyen zayıf elektrik alanını resmen keşfetti.

Hakemli bilimsel dergi Nature'da yayınlanan yeni bir makaleye göre keşif, NASA'nın Endurance roketinden elde edilen veriler sayesinde mümkün oldu. Mayıs 2022'de fırlatılan yörünge altı araç, yaklaşık 770 kilometre yüksekliğe ulaşarak bölgedeki elektrik yükü değişimlerini ölçtü.

Araştırmacılar, varlığını doğruladıkları bu olguyu "çift kutuplu elektrik alanı" olarak tanımlıyorlar. Ayrıca bu olgunun Dünya'nın ve Güneş Sistemi'nin evriminde önemli bir rol oynadığına inanılıyor.

Kutuplarda keşfedildi

Söz konusu enerji alanının varlığı ilk kez 1960'lı yılların sonlarında öne sürülmüştür.

O sırada gezegenin kutupları üzerinde uçan uzay aracı, yüklü parçacıkların akışını tespit etti. Bilim adamları daha sonra bu akışa "kutup rüzgarı" adını verdiler.

O dönemde araştırmacıları şaşırtan bir diğer özellik de bu parçacıkların ses üstü hızlarda hareket etmelerine rağmen soğuk olmalarıydı.

Bugüne kadar teknik sınırlamalar nedeniyle elektrik alanını resmi olarak tanımlamak mümkün olmamıştır.

Sonunda bu bulmacayı çözmek için NASA araştırmacıları, Dayanıklılık roketini Kuzey Kutbu'ndan birkaç yüz kilometre uzaktaki Svalbard adlı takımadaya doğru fırlattı.

Leicester Üniversitesi'nden araştırma yazarlarından ve uzay fizikçisi Suzie Imber, şunları söyledi: "Svalbard, kutup rüzgârında uçabilen ve gerekli ölçümleri yapabilen tek dağ silsilesidir."

Ayrıca roketin ölçüm cihazının olası elektriksel değişiklikleri tespit edecek şekilde son derece hassas bir şekilde ayarlanması gerekiyordu.

Endurance'ın baş araştırmacısı Glyn Collinson, "Yarım voltluk bir değişiklik neredeyse hiçbir şeydir" dedi. “Sadece bir saat pilinin gücüne sahip” dedi:

“Fakat kutup rüzgarını açıklamak için doğru miktardaydı.”

Süpersonik hızlarda

Sonuçta araştırma ekibi, parçacıkların süpersonik hızlarda uzayda savrulduğunu ve yerçekiminden on kat daha büyük bir dış kuvvete maruz kaldıklarını buldu.

Uzmanlara göre iki kutuplu olduğuna inanılan bu elektrik alanı, iyonosferik tabakanın uç kenarlarını güçlendiriyor. İyonosfer, Dünya atmosferinin üst kısımlarında bulunan ve güneş ışınımının çoğunu engelleyen koruyucu bir elektron bariyeridir.

Bulgular ayrıca Venüs ve Mars gibi diğer gezegenleri çevreleyen benzer elektrik alanlarının varlığına da işaret ediyor.

Collinson, "Atmosferi olan herhangi bir gezegenin iki kutuplu bir alanı olması gerekir" dedi:

"Artık nihayet ölçebildiğimize göre, gezegenimizi ve diğer gök cisimlerini zaman içinde nasıl şekillendirdiğini anlamaya başlayabiliriz."